พรบ.วิชาชีพ กับ CMTE

ก่อนจะเล่าอะไรต่อ ขอแสดงความยินดีกับทีมงานคณะอนุกรรมการ cmte ที่ทราบว่าท่านทนพ.สมชัย เจิดเสริมอนันต์ได้รับเลือกให้เป็นศิษย์เก่าดีเด่นของคณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ในปีนี้ หลังจากได้รับตำแหน่งนายกสมาคมเ ทคนิคการแพทย์แห่งประเทศไทยในปีก่อนโน้น ผมเลยย้อนกลับมาดูในทีม ว่าเรามีใครเป็นอะไรกันบ้าง

ในทีมเรามีศิษย์เก่าดีเด่นทั้งเชียงใหม่ ขอนแก่น จุฬา มีนักเทคนิคการแพทย์ดีเด่น มีคณบดีที่เพิ่งรับตำแหน่งในวาระนี้ มีนายกสมาคมฯและเลขาธิการสภาฯ ทั้งที่ตอนหาทีมผมไม่ได้ตั้งสเปคแบบนี้ไว้เลย ยกเว้นเลขาธิการสภาเทคนิคการแพทย์ ที่เจตนาเชิญเข้ามาโดยตรง การได้รับโล่ ไม่เป็นอุปสรรคในการทำงาน แต่การได้รับตำแหน่งที่มีบทบาทในการบริหารงานที่มีภารกิจค่อนข้างมากจนถึงมากๆ เช่นการเป็นคณบดี การเป็นกรรมการบริหารสมาคมเทคนิคการแพทย์ฯ อาจทำให้งาน cmte แผ่วลงไม่มากก็น้อย เพราะคณะอนุกรรมการได้รับภาระจากสภาฯ ให้ทำทั้งระดับนโยบายและปฏิบัติการที่นับวันงานปฏิบัติการจะยิ่งมากๆขึ้น

การจัดทีมในปี ๒๕๕๗ พวกเราทุกคนต่างก็มีภารกิจติดตัวกันมาทั้งสิ้น ไม่เว้นตัวผมที่เป็นประธาน ซึ่งได้ยื่นเงื่อนไขก่อนรับงานว่าผมไม่มีเวลาทำงานในเวลาราชการ จะทำได้ก็เฉพาะวันหยุด หรือทำงานออนไลน์ ซึ่งท่านนายกสภา ทนพญ.วรรณิกา มโนรมณ์ก็ตกลง ทีมเราจึงทำงานกันทางเมล์ ทางไลน์ ทางโทรศัพท์ และประชุมกันในวันอาทิตย์ตั้งแต่ต้น มาถึงยุครศ.สมชาย วิริยะยุทธกร เป็นนายกสภาฯ ก็ยังเป็นข้อตกลงนี้

การทำงานของทีมในปี ๒๕๕๗ เป็นลักษณะแข่งกับเวลา แม้เราจะมีเป้าหมายของ cmte ที่บรรยายให้นักเทคนิคการแพทย์ทราบมาตั้งแต่ปี ๒๕๔๗ ว่า cmte เป็นตัวช่วยในการพัฒนาตนเองของนักเทคนิคการแพทย์ เพื่อยกระดับความรู้ความสามารถให้สูงขึ้น อันจะนำวิชาชีพเทคนิคการแพทย์ไปสู่การเป็นองค์กรเรียนรู้ ซึ่งตัวผมเองก็เดินสายบรรยายในยุคนั้นหลายครั้ง มาคราวนี้นโยบายนี้ก็ยังไม่เปลี่ยนยังใช้ได้ทันยุคสมัย เหลือแต่ว่าจะทำอย่างไร การที่สภาเทคนิคการแพทย์ดำเนินการเรื่อง cmte

จากปี ๒๕๔๗ ในภาคสมัครใจก็พอจะมีสมาชิกเข้าทำกิจกรรมเก็บคะแนนจำนวนหนึ่ง มีสถาบันหลัก สถาบันสมทบจำนวนหนึ่ง แต่การดำเนินการไม่เข้มข้นมากนัก อย่างไรก็ตามระเบียบเกี่ยวกับสถาบันผลิตกิจกรรมฯ และระเบียบเกี่ยวกับกิจกรรมและคะแนนเดิม เป็นข้อมูลที่เราสามารถเอามาปรับแก้และเสนอให้สภาฯประกาศใช้ได้อย่างรวดเร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ เพราะถ้าไม่มีระเบียบคู่นี้ cmte ก็เดินไม่ได้ (ระเบียบทั้งสองฉบับเป็นผลงานของคณะอนุกรรมการ cmte ชุดแรกประกาศใช้ ๑ มกราคม ๒๕๕๗) สิ่งที่เราต้องนึกไว้ตลอดเวลาว่าเมื่อประกาศเป็นข้อบังคับของสภาเทคนิคการแพทย์ มันก็คือกฏหมายรองลงไปจากพรบ.วิชาชีพเทคนิคการแพทย์ พ.ศ. ๒๕๔๗ ถ้าทำผิดข้อบังคับสมาชิกที่ถูกบังคับก็อาจฟ้องร้องเอาได้ จะเป็นศาลปกครอง หรือศาลแพ่งก็ไม่ทราบผมไม่ใช่นักกฏหมาย แต่เอาเป็นว่าทีมเราจะพยายามไม่ให้ผิด (ผู้รับผิดชอบตัวจริงคือสภาเทคนิคการแพทย์ครับ)

ถ้าจะถามผมว่าระเบียบสองฉบับที่ทีม cmte ปรับแต่งแก้ไขแล้วนำเสนอให้สภารับรองและประกาศใช้ดีเยี่ยมหรือไม่ ขอตอบว่าไม่ โดยกระบวนการออกระเบียบ คณะอนุกรรมการ cmte   เป็นเพียงผู้ร่างระเบียบการพิจารณาในระดับอนุกรรมการ ปกติเราถือเสียงส่วนใหญ่มีมติ แม้บางประเด็นผมเป็นประธานไม่ชอบไม่เห็นด้วยก็ต้องยอมรับมติ ยังไม่เคยวีโต้เพราะยังไม่มีอะไรผิด ฝากไว้ก่อนก็ได้ เพราะเราทำงานด้วยหลักการ PDCA มีแผน ทำตามแผน ประเมิน วิเคราะห์ ปรับปรุงพัฒนา เพื่อทำแผนรอบใหม่ ซึ่งเราคิดทำแผนยุทธศาสตร์ ๕ ปี (๒๕๕๗-๒๕๖๑) และทำแผนดำเนินงานประจำปีตามปีปฏิทิน แต่ในตอนเริ่มทำงานในปี ๒๕๕๗ ซึ่งคณะอนุกรรมการชุดนี้เข้ารับงานในเดือนมิถุนายน ๒๕๕๗ พวกเราวุ่นวายกับความพยายามให้มีสถาบันหลัก สถาบันสมทบ เพื่อผลิตกิจกรรมให้หลากหลายมากเพียงพอ พยายามจัดระบบสื่อสารกับสมาชิก ระบบโปรแกรมรับรองกิจกรรมและกำหนดคะแนน cmte ฐานข้อมูลชองสมาชิกที่ต้องแก้ไขให้ถูกต้อง ฯลฯ เราจึงไปออกแผนเป็นลายลักษณ์อักษรเอาในปี ๒๕๕๘ รวมทั้งเอาผลการดำเนินงานหน้างานมาพิจารณาหาทางแก้ปัญหา โดยมีการเสนอให้สภาฯปรับปรุงระเบียบทั้งสองฉบับ

ย้อนไปถึงเรื่องการเข้ามารับงานเราต้องมีความชัดเจนในการทำงาน จึงต้องเริ่มตั้งแต่เอาพรบ. ข้อบังคับ คำสั่งแต่งตั้ง ที่กำหนดอำนาจหน้าที่ของคณะอนุกรรมการมาอ่านให้เข้าใจว่าจะต้องทำอะไรได้บ้าง ในพรบ.วิชาชีพเทคนิคการแพทย์ พ.ศ.๒๕๔๗ มีอะไรที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาต่อเนื่องบ้าง ในมาตรา ๘ วัตถุประสงค์ของสภา ข้อ๑ ส่งเสริมการศึกษา การวิจัย และการประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์ ข้อ ๒ ควบคุม กำกับ ดูแล และกำหนดมาตรฐานการให้บริการชองผู้ประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์ และในมาตรา ๘ อำนาจหน้าที่ของสภาเทคนิคการแพทย์ ข้อ ๘ ดำเนินการให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของสภาเทคนิคการแพทย์ จากสองมาตรานี้ มาดูการปฏิบัติ สภาเทคนิคการแพทย์ ออกข้อบังคับสองฉบับกำหนดให้ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์มีอายุ ๕ ปี โดยให้ ผู้ขอต่ออายุใบอนุญาตต้องทำกิจกรรม cmte เพื่อนำคะแนน cmte ไปใช้ประกอบการขอต่ออายุใบอนุญาต ก็ถือว่าเป็นไปตามวัตถุประสงค์ของสภาเทคนิคการแพทย์ที่ระบุไว้ในกฏหมาย เป็นส่วนหนึ่งของการเสริมสร้างมาตรฐานในการให้บริการประชาชนของผู้ประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์

ในมาตรา ๗ ข้อ ๔ วัตถุประสงค์อีกอย่างของสภาเทคนิคการแพทย์ คือการช่วยเหลือ แนะนำ เผยแพร่ และให้การศึกษาแก่ประชาชน และองค๋กรอื่น ในเรื่องที่เกี่ยวกับการเทคนิคการแพทย์ และการสาธารณสุข การให้มีการดำเนินการการศึกษาต่อเนื่องเทคนิคการแพทย์ จึงเป็นส่วนหนึ่งของการบรรลุวัตถุประสงค์ของสภาเทคนิคการแพทย์ โดยสามารถจัดกิจกรรมการศึกษาต่อเนื่องให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์นี้ได้ ในมาตราที่ ๒๓ คณะกรรมการสภาเทคนิคการแพทย์มีอำนาจหน้าที่ ที่ระบุไว้ในข้อ ๑ คือบริหารและดำเนินการของสภาเทคนิคกานแพทย์ให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์และอำนาจหน้าที่ (ตามมาตรา ๗ และ ๘) และข้อ ๔ คณะกรรมการมีอำนาจหน้าที่ออกข้อบังคับต่างๆของสภาเทคนิคการแพทย์ ดังนั้นการออกข้อบังคับเกี่ยวกับเรื่องการศึกษาต่อเนื่องเทคนิคการแพทย์ และการกำหนดอายุใบอนุญญาตฯ การให้ใช้คะแนน cmte มาต่ออายุ จึงเป็นการดำเนินการตามกฏหมาย

การออกข้อบังคับดังกล่าวเมื่อสมาชิกไม่เห็นด้วย โดยเฉพาะประเด็นที่บังคับไปถึงผู้ที่มีใบอนุญาตประกอบโรคศิลปะ สาขาเทคนิคการแพทย์ ตามพรบ.เดิม และผู้ที่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพก่อนที่จะมีข้อบังคับ ที่บางคนคิดว่าเป็นใบอนุญาตตลอดชีพ ก็มีการฟ้องร้องต่อศาลปกครอง ซึ่งผลก็จะเป็นไปตามการตัดสินของศาล เมื่อศาลตัดสินว่าสภาฯสามารถบังคับได้ทั้งหมดก็เป็นอันว่าจบเรื่อง

ผมทราบว่ากรณีนี้เคยเกิดกับสภาการพยาบาลเมื่อสิบกว่าปีที่แล้ว ซึ่งสมาชิกฟ้องร้องเช่นกัน และศาลตัดสินว่าสภาการพยาบาลสามารถบังคับรวมทั้งหมดได้เพราะเป็นประโยชน์ต่อประชาชน ซึ่งสภาเทคนิคการแพทย์ก็คงสู้คดีกันในแนวนี้

อีกข้อที่ได้ยินกรรมการสภาฯ บางท่านพูดคือในใบอนุญาตประกอบโรคศิลปะ สาขาเทคนิคการแพทย์ และใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์ไม่ได้เขียนว่ามีอายุตั้งแต่วันไหน ถึงวันไหน ขณะเดียวกันก็ไม่มีเขียนว่าเป็นใบอนุญาตตลอดชีพด้วย ผมเลยไปหยิบใบขับขี่รถยนต์มาดู ในนั้นมีระบุชัดเจนว่าเป็นใบอนุญาตขับขี่รถยนต์ส่วนบุคคลตลอดชีพ อย่างไรก็แล้วแต่ผมถือว่าการมีการศึกษาต่อเนื่องเทคิคการแพทย์เป็นประโยชน์ต่อวิชาชีพและประชาชม ที่ผ่านมาเราเรียนกันในระบบจนจบปริญญาตรี โท เอก แล้วออกมาทำงานหลังจากนั้นเพื่อให้ความรู้ความสามารถเพิ่มขึ้น ทันกับการเปลี่ยนแปลงของโลกจำเป็นต้องมีการเรียนรู้ตลอดชีวิต ซึ่งมีบางคนทำ บางคนไม่ทำ การนำมาจัดการเป็นระบบที่ชัดเจนสามารถอ้างอิงให้ประชาชนเห็นจึงมีความจำเป็นในยุคนี้  การอ่านพรบ.ทำให้เราทราบว่าคณะกรรมการสภาเทคนิคการแพทย์ควรทำอะไรที่เป็นวัตถุประสงค์ของวิชาชีพที่กฏหมายระบุ และใช้อำนาจหน้าที่ผลักดันให้บรรลุวัตถุประสงค์นั้น

คณะกรรมการสภาฯ ต้องทำมากกว่าการออกข้อบังคับเท่านั้น แต่มีหน้าที่ดำเนินการและบริหารจัดการให้ประสบความสำเร็จด้วย นอกจากพรบ.วิชาชีพที่เป็นกรอบใหญ่กว้างๆ ทีม cmte ควรอ่านข้อบังคับทั้งสองฉบับให้เข้าใจ จึงจะดำเนินงานให้ถูกต้อง ครบถ้วนสมบูรณ์ได้