ภารกิจของศูนย์การศึกษาต่อเนื่องและคณะอนุกรรมการ

เมื่ออ่านพรบ.เพื่อดูว่าการศึกษาต่อเนื่องที่เราจะทำ มันเกี่ยวข้องกับส่วนไหนของกฏหมาย ก็ชัดเจนว่าเป็นไปตามวัตถุประสงต์ของวิชาชีพเทคนิคการแพทย์ ซึ่งคณะกรรมการสภาจะต้องคิดว่าควรทำอะไรบ้างเพื่อเติมเต็มวัตถุประสงค์ให้มากที่สุด เป็นผลดีต่อวิชาชีพที่สุด

เมื่อตัดสินใจให้มีการจัดการเรื่องการศึกษาต่อเนื่องของวิชาชีพเทคนิคการแพทย์ มีการออกข้อบังคับโยง cmte กับการต่ออายุใบอนุญาตประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์ มีการตั้งหน่วยงานศูนย์การศึกษาต่อเนื่องเทคนิคการแพทย์ (ศ.น.ทนพ.) ขึ้นมีฐานะเป็นหน่วยงานของสภาเทคนิคการแพทย์(ซึ่งหมายถึงหน่วยที่มีงานประจำทำ)   มีการตั้งคณะอนุกรรมการการศึกษาต่อเนื่องเทคนิคการแพทย์ (ซึ่งควรจะเป็นฝ่ายที่ทำงานด้านนโยบายกำกับดูแลศ.น.ทนพ.) และแต่งตั้งผู้อำนวยการศูนย์การศึกษาต่อเนื่องเทคนิคการแพทย์  เพื่อทำงานบริหารการปฏิบัติการของเจ้าหน้าที่ของศ.น.ทนพ.ให้เป็นไปตามนโยบายที่สภาเทคนิคการแพทย์รับรอง  แต่ในระยะเริ่มต้นศ.น.ทนพ.ไม่มีบุคคลากร fulltime ขึ้นมาขับเคลื่อนการดำเนินการในเรื่องนี้ทั้งระบบ ทีมอนุกรรมการที่เข้ามารับงานต้องเหมารวมทั้งระดับนโยบายและปฏิบัติการ ซึ่งต้องดีไซน์ วางแผน วางระบบการดำเนินงาน รวมทั้งเป็นผู้ปฏิบัติงาน routine ด้วย ก็ต้องเรียนรู้ข้อบังคับทั้งสองฉบับ เพื่อดีไซน์การดำเนินงานของเราให้เป็นระบบการทำงานที่ทันยุคสมัยสามารถพัฒนาต่อไปได้ และเตรียมการสื่อสาร ตอบคำถาม ให้ข้อมูลแก่สมาชิกทั้งมวล ซึ่งกำลังตื่นตัว กังวล ไม่เข้าใจ

เรื่องเหล่านี้ยิ่งเวลาเดินไปอย่างรวดเร็วผ่านจากวันประกาศใช้ข้อบังคับในเดือนตุลาคม ๒๕๕๖ มากเท่าไหร่ สมาชิกก็ยิ่งร้อนใจมากขึ้น  เราต้องทำให้เกิดความรู้สึกเป็นมิตร เข้าใจจุดมุ่งหมายของโครงการ และแนวทางที่เรากำลังดำเนินการว่าไม่ใช่สิ่งที่น่าวิตกมากนัก เพราะมีช่องทางให้เก็บคะแนนมากมาย

เราทราบว่าในระยะแรกทุกคนคงไม่สนใจอะไรมากไปกว่าการเอาตัวรอดด้วยการมุ่งเก็บคะแนนให้ครบ เพื่อการต่ออายุ มากกว่าอย่างอื่น 

การทำงานในช่วงเริ่มต้นจะต้องใช้ศิลปะผสมกับหลักการที่เขาชอบพูดกันว่าใช้ทั้งรัฐศาสตร์และนิติศาสตร์ แทนที่จะใช้นิติศาสตร์เพียงอย่างเดียว การดำเนินการควรจะเริ่มจากง่ายไปยาก และยกระดับพัฒนาไปในแต่ละปี แต่ละวงรอบห้าปี ตามระบบ PDCA ที่ทีม cmte เลือกใช้ เมื่อรับงานมานอกจากพรบ.แล้วเราต้องเรียนรู้ทั้งข้อบังคับ และอำนาจหน้าที่ของคณะอนุกรรมการ cmte ในคำสั่งแต่งตั้งด้วย เพราะสิ่งที่เราคิด เราคาดหมาย บางอย่างไม่ตรงกัน บางอย่างแม้เราเห็นว่าดี แต่คณะกรรมการสภา อาจเห็นไม่ตรงกับเรา อย่างไรก็ตามทีมเราตกลงจะทำสิ่งที่ควรทำให้ดีที่สุดเท่าที่เรามีโอกาส โดยเฉพาะระบบการดำเนินงาน

จากข้อบังคับสภาเทคนิคการแพทย์ ว่าด้วยการศึกษาต่อเนื่อง พ.ศ.๒๕๕๖ มีนิยามคำว่า “การศึกษาต่อเนื่อง หมายถึงกิจกรรมเพื่อเพิ่มพูนความรู้ ความสามารถทางวิชาการและวิชาชีพ หรือมีส่วนร่วมในการพัฒนาบุคลากร หรือพัฒนาวิชาชีพ รวมทั้งการศึกษาหรือการอบรมระยะสั้นที่เกิดขึ้น โดยมีเป้าหมายเพื่อพัฒนาศักยภาพของผู้ประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์” เป็นนิยามที่ครอบคลุมทุกกิจกรรมที่ทำให้เกิดการเรียนรู้เพิ่มขึ้น มีความสามารถเพิ่มขึ้น ทำให้วิชาชีพพัฒนาขึ้น มันมากกว่าการเรียนในห้องเรียนเพื่อรับปริญญา

ที่ผ่านมาเมื่อเราเรียนจบปริญญา เราก็ใช้ใบปริญญาช่วยแสดงว่าเรามีการเรียนรู้ผ่านการสอบได้ตามกติกาของหลักสูตรที่วางไว้ แต่หลังจบออกไปทำงานตั้งแต่อายุยี่สิบกว่าปีไปจนถึงวัยเกษียณ ยังไม่มีอะไรไปแสดงให้ประชาชนมั่นใจว่าผ่านไปห้าปี สิบปี ยี่สิบปี เรายังเรียนรู้อย่างต่อเนื่องตลอดมาจนก้าวทันโลก หรือเรายังใช้ความรู้ที่มีอยู่ตั้งแต่เรียนอยู่ในมหาวิทยาลัย

ผมเคยพูดกับนักศึกษาว่าเดี๋ยวนี้โลกหมุนเร็ว วิชาการ เทคโนโลยีเปลี่ยนเร็ว สมัยสี่สิบปีก่อนถ้านอนหลับไปสักสิบปีตื่นขึ้นมาทุกอย่างก็ยังไม่เปลี่ยนแปลงมาก เรายังทำงานหรือทำกิจกรรมอะไรต่อจากเดิมได้ แต่ยุคนี้แค่ปีเดียวอะไรๆก็เปลี่ยนไปจนบางทีตามไม่ทัน การที่วิชาชีพมีโครงการการศึกษาต่อเนื่อง นอกจากมีหลักฐานให้ประชาชนเห็น และมีความมั่นใจเพิ่มขึ้น ที่สำคัญที่สุดคือใครทำคนนั้นได้ดีเอง

สภาเทคนิคการแพทย์ตั้ง ศ.น.ทนพ.ขึ้นเป็นหน่วยงานของสภาฯ เพื่อบริหารจัดการเกี่ยวกับการศึกษาต่อเนื่องในลักษณะต่างๆ เพื่อเพิ่มศักยภาพให้ผู้ประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์ มีความรู้ ทักษะ และเจตคติที่ดีต่อวิชาชีพ สามารถให้บริการทางเทคนิคการแพทย์ ตามมาตรฐานของวิชาชีพเทคนิคการแพทย์ ชัดเจนว่าสภาเทคนิคการแพทย์ต้องตั้งศ.น.ทนพ. ขึ้นมาเพื่อบริหารจัดการอะไรๆที่เกี่ยวกับการศึกษาต่อเนื่องของเทคนิคการแพทย์ทั้งหมด หมายความว่าต้องมีบุคลากรที่มีความสามารถเพียงพอที่จะทำงานนี้ จำนวนพอเหมาะกับการบริการสมาชิก ซึ่งพบว่ามีตัวเลขในทะเบียนผู้ประกอบวิชาชีพเทคนิคการแพทย์กว่าหนึ่งหมื่นคน เพียงแต่ไม่มีข้อมูลว่าเสียชีวิตไปแล้วกี่คน ออกจากวิชาชีพไปแล้วกี่คน และเหลือทำวิชาชีพจริงกี่คน

เรื่องนี้เราไม่สามารถทำอะไรได้มากกว่ารอให้ครบรอบห้าปีในปี ๒๕๖๑ จึงจะทราบว่ามีสมาชิกมาต่ออายุใบอนุญาตกี่คน ซึ่งถือได้ว่าเป็นจำนวนคนที่ยังอยู่ในวิชาชีพเทคนิคการแพทย์จริง ข้อสังเกตคือมีการระบุเรื่องเจตคติที่ดีต่อวิชาชีพด้วยใน cmte ก็ต้องพยายามให้มีกิจกรรมที่สนับสนุนในเรื่องนี้ซึ่งอาจเป็นรูปบทความ กรณีตัวอย่าง ฯลฯ

เมื่อย้อนไปดูการทำงานของนักเทคนิคการแพทย์ในโรงพยาบาลต่างๆ จะพบว่าในยุคปัจจุบัน ไม่เพียงการพัฒนาความรู้ ความสามารถในวิชาตามหลักสูตรที่เรียนมาจากมหาวิทยาลัยเท่านั้น การที่เราต้องทำงานร่วมกับวิชาชีพอื่น ต้องเติบโตขึ้นไปเป็นผู้บริหารสูงขึ้น เราต้องเรียนรู้หลากหลายวิชาขึ้นไม่ตีกรอบอยู่เพียงวิชาการในหลักสูตรเทคนิคการแพทย์เท่านั้น จึงจะมีความสามารถในการแข่งขันกับวิชาชีพอื่นในการเข้าสู่ตำแหน่งบริหารสูงขึ้น ซึ่งพบว่าเรามักจะเสียเปรียบเสมอ ดังนั้นแนวคิดที่ว่ากิจกรรมการศึกษาต่อเนื่องชนิดการเข้าศึกษาในหลักสูตรการบริหาร จะต้องมีตำแหน่งเป็นผู้บริหารด้วย จึงจะนับคะแนนการศึกษาต่อเนื่องให้ ไม่น่าจะถูกต้อง ยังมีลงลึกไปอีกว่าสาขา MBA ไม่ให้คะแนน เรื่องนี้ผมไม่เห็นด้วย เพราะการไม่รู้หลักการบริหารจัดการยุคใหม่ทำให้เราเสียเปรียบ ถามว่าวิชาการตลาดเทคนิคการแพทย์ไม่ต้องรู้เพราะเราไม่ค้าขายใช่หรือไม่ ผมคิดว่าไม่ใช่ ถ้าเรารู้เรื่อง marketing ดีๆเราอาจทำให้วิชาชีพเราเป็นที่รู้จักของประชาชนมากกว่านี้อีกเยอะ สมัยผมทำงานอยู่ในคณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยมีการเปิดอบรมหลักสูตร mini MBA ทางการแพทย์ให้แพทย์เรียน รวมทั้งพวกเราอาจารย์เทคนิคการแพทย์ที่สังกัดคณะแพทย์ศาสตร์ก็สามารถเรียนได้ ตอนนั้นผมคิดในใจว่าเขาจะสอนหมอให้ทำธุรกิจหรือ กว่าจะเข้าใจทีหลังว่าผู้บริหารควรรู้เพราะหลักการบริหารจัดการเป็นสิ่งจำเป็นที่ผู้บริหารและผู้ถูกบริหารควรรู้ จึงจะพัฒนาหน่วยงานและบุคลากรให้มีคุณภาพ มีประสิทธิภาพและประสิทธิผลเพิ่มขึ้นอย่างไม่รู้จบได้ 

ศ.น.ทนพ.มีอำนาจหน้าที่อะไร สรุปย่อๆ คือเป็นศูนย์กลางในเรื่องการจัดการศึกษาต่อเนื่องทั้งหมด เป็นหน่วยงานที่นำเสนอนโยบาย แผนการดำเนินงานและมาตรฐานการศึกษาต่อเนื่องให้สภาเทคนิคการแพทย์เห็นชอบ เสนอข้อมูลเกี่ยวกับสถาบันผลิตกิจกรรมการศึกษาต่อเนื่องที่สมัครมาให้สภาฯ รับรอง ตรวจสอบและรับรองหลักสูตร/กิจกรรม cmte ที่สถาบันฯ ยื่นขอมา รวมทั้งกำหนดคะแนน cmte ให้กิจกรรมนั้น จัดเก็บคะแนน cmte ให้สมาชิกที่ทำกิจกรรม ออกใบรับรองคะแนน cmte (เพื่อใช้เป็นหลักฐานแสดงในการขอต่ออายุใบอนุญาต)  ติดตามและประเมินผลการดำเนินงานของสถาบันฯ เผยแพร่ข้อมูลการศึกษาต่อเนื่อง ประสานงานกับศูนย์การศึกษาต่อเนื่องของวิชาชีพที่เกี่ยวข้อง รายงานผลการดำเนินงานของศ.น.ทนพ อย่างน้อยปีละ ๑ ครั้ง ตบท้ายด้วยคำว่าเรื่องอื่นๆตามที่สภาฯมอบหมาย

ผมอ่านแล้วรู้สึกว่าน่าจะใช้คำว่าภารกิจของ ศ.น.ทนพ.มากกว่า เพราะการดำเนินงานของ ศ.น.ทนพ.ควรมีผู้เกี่ยวข้องสองกลุ่มคือคณะอนุกรรมการการศึกษาต่อเนื่องเทคนิคการแพทย์ กับผู้อำนวยการ และบุคลากรของ ศ.น.ทนพ. เมื่อถือว่าเป็นภารกิจทั้งหมดที่ศ.น.ทนพ.พึงกระทำ ในการบริหารจัดการ ต้องวางคนทำงานว่าใครต้องรับผิดชอบข้อไหน เช่น การเสนอนโยบาย แผนดำเนินงานและมาตรฐานการศึกษาต่อเนื่องต่อสภา การติดตามและประเมินสถาบันฯ ควรเป็นคณะอนุกรรมการฯ การนำเสนอข้อมูลการสมัครเป็นสถาบันฯ การจัดเก็บคะแนน การออกใบรับรองคะแนน การเผยแพร่ข้อมูล cmte การประสานงานกับศูนย์ฯอื่น การตรวจสอบ รับรองหลักสูตร/กิจกรรม และแจ้งคะแนนกิจกรรม ซึ่งเป็นงานประจำควรเป็นงานของผอ.ศ..น.ทนพ.และบุคคลากรประจำศ.น.ทนพ. จึงจะทำให้การดำเนินงานเรื่องการศึกษาต่อเนื่องของวิชาชีพเทคนิคการแพทย์เดินหน้าไปได้อย่างต่อเนื่องและมั่นคง

ในคำสั่งแต่งตั้งคณะอนุกรรมการการศึกษาต่อเนื่องเทคนิคการแพทย์ ระบุว่ามีอำนาจหน้าที่ เสนอนโยบาย แผนดำเนินงาน และมาตรฐานการศึกษาต่อเนื่องให้สภาฯพิจารณาเห็นชอบ อย่างน้อยปีละครั้ง เสนอข้อมูลเกี่ยวกับสถาบันที่สมัครเป็นสถาบันผลิตหลักสูตร/กิจกรรม cmte ตรวจสอบและรับรองหลักสูตร/กิจกรรม และกำหนดคะแนน ที่สถาบันฯขอมา ติดตามประเมินผลการดำเนินงานของสถาบันฯ เผยแพร่ข้อมูล cmte และอื่นๆที่สภาฯมอบหมาย หมายความว่าสภาฯ ให้คณะอนุกรรมการทำงานที่เป็นภารกิจของศ.น.ทนพ.เกือบทั้งหมดยกเว้นการเป็นศูนย์กลางในการจัดการศึกษาต่อเนื่อง ซึ่งโดยข้อความมันหมายถึงตัวศูนย์ไม่ใช่ตัวบุคคลก็ไม่แปลกอะไร การจัดเก็บหน่วยคะแนนก็ควรเป็นความรับผิดชอบของศ.น.ทนพ. และสภาฯ รวมทั้งการจัดหาโปรแกรมที่เหมาะสมและระบบความปลอดภัยของข้อมูลสำคัญ เช่น ฐานข้อมูลและคะแนน cmte สะสมของสมาชิก ซึ่งใช้เป็นหลักฐานในการขอต่ออายุใบอนุญาต การประสานงานกับศูนย์การศึกษาต่อเนื่องของิชาชีพอื่น ก็เป็นความรับผิดชอบของศูนย์ซึ่งน่าจะมีได้สองระดับ ระดับบนระหว่างสภาฯกับสภาฯ ระดับรอง ระหว่างศูนย์กับศูนย์

เมื่อเราเข้ามาทำงานในระยะเริ่มต้น เราก็อยากไปดูว่าศูนย์ของวิชาชีพอื่นที่ทำงานนี้มานานแล้ว เช่นศ.น.พ. ของแพทย์ซึ่งเป็นวิชาชีพที่ยังกำหนดอายุใบอนุญาตไม่ได้ บังคับใช้คะแนน cme ในการต่ออายุไม่ได้ เพราะถูกต่อต้านจากแพทย์ด้วยกันซึ่งอาจบอกสัจธรรมบางอย่างแก่สังคมได้ เอาไว้เล่าในตอนเยี่ยมศ.น.พ. ก็แล้วกัน  ศ.น.พย.ของพยาบาลเป็นวิชาชีพที่ทำเรื่องการศึกษาต่อเนื่องมาพร้อมกับแพทย์ (รวมทั้งเทคนิคการแพทย์) แต่เป็นวิชาชีพเดียวที่สามารถบังคับให้มีอายุใบอนุญาต และใช้โดยใช้คะแนน CNE ในการต่ออายุใบอนุญาต การรายงสนผลการดำเนินงานของศ.น.ทนพ.แม้สภาจะมีคำนั่งให้เป็นหน้าที่ของผอ.ศ.น.ทนพ. ไหนๆคณะอนุกรรมการ cmte ชุดเราก็เหมาหมดทุกเรื่อง และเราทำงานตามระบบ PDCA  อยู่แล้ว เราก็ทำรายงานประจำปี รูปแบบมาตรฐานโดยใช้วงรอบตามปีปฏิทิน ดังนั้นเราทำแผนยุทธศาสตร์ ๕ ปี (๒๕๕๗ข-๒๕๖๑)  ถึงต้นปีเราทำแผนดำเนินงานประจำปี มีระบบติดตามการดำเนินงานตามแผน เมื่อสิ้นปีเราเก็บข้อมูลผลการดำเนินงานตลอดปีมาวิเคราะห์ ดูปัญหาและแนวทางพัฒนา ก่อนจัดทำ Annual report ประจำปี เป็นมาตรฐานและหลักฐานอ้างอิงเกี่ยวกับ cmte 

นอกจากรายงานผลการดำเนินงานในรอบปีแล้ว ยังมีบทสำคัญคือ มีส่วนของบทสรุปของผู้บริหาร  การวิเคราะห์ผลการดำเนินงานและแนวทางพัฒนา เพื่อนำเสนอแก่สภาฯ และเผยแพร่ให้สมาชิกทราบ เราถือว่าเป็นเรื่องสำคัญถึงไม่ขอมาเราก็จะทำให้ เราไม่ได้ทำแบบโก้เก๋เอาไว้โชว์ แต่เราเอาของจริงมาใส่ไว้เป็นหลักฐานอ้างอิงการทำงานของเราในแต่ละปี เราก็หวังว่าคณะกรรมการสภาฯ จะให้ความสนใจและพิจารณารายงานของเราโดยเฉพาะบทสรุปของผู้บริหาร ข้อเสนอแนะและแนวทางการพัฒนาอย่างจริงจัง หวังว่าคณะกรรมการสภาและคณะอนุกรรมการ cmte ชุดต่อไป ที่เข้ามาผู้บริหารศ.น.ทนพ.รูปแบบใดก็ตามควรดำเนินการด้วย PDCA และรายงานประจำปีที่มีสาระอ้างอิงได้ต่อไป

นอกจากคำสั่งแต่งตั้งคณะอนุกรรมการ cmte แล้ว ยังมีคำสั่งแต่งตั้งผอ.ศ.น.ทพ. ตามที่กำหนดไว้ในข้อบังคับ โดยมีวาระ ๓ ปี ให้มีหน้าที่รับผิดชอบ การบริหารศ.น.ทนพ.ตามวัตถุประสงค์ของศ.น.ทนพ. และนโยบายของสภาเทคนิคการแพทย์ หมายความว่าเมื่อคำสั่งแต่งตั้งมีผลตั้งแต่ ๑๗ ธันวาคม ๒๕๕๖ ก็จะหมดวาระในวันที่ ๑๖ ธันวาคม ๒๕๕๙ ไม่เกี่ยวกับวาระของคณะกรรมการสภา หรือวาระของอนุกรรมการ cmte (โดยทั่วไปถือว่าวาระของคณะอนุกรรมการควรหมดตามวาระของคณะกรรมการสภาฯ เพื่อให้คณะกรรมการสภาชุดใหม่ พิจารณาแต่งตั้งคณะอนุกรรมการต่างๆเองตามความเหมาะสม เนื่องจากในศ.น.ทนพ.ไม่มีอะไรเลย ไม่มีสำนักงาน ที่ทำการของศ.น.ทนพ. ไม่มีเจ้าหน้าที่ fulltime ในสังกัด สภาฯ จึงแต่งตั้งให้ผมซึ่งเป็นประธานคณะอนุกรรมการ cmte เป็นผอ.ศ.น.ทนพ. และตั้งอนุกรรมการ cmte สามท่านเป็นผู้ช่วยผอ.ศ.น.ทนพ.ให้เป็นไปตามข้อบังคับ ผอ.ศ.น.ทนพ.มีหน้าที่รับผิดชอบบริหารงานทั่วไปของศ.น.ทนพ.และเสนอรายงานประจำปีของศ.น.ทนพ.ต่อสภาฯ   แต่จะบริหารจัดการศ.น.ทนพ.ยังไงก็นึกไม่ออกเพราะตัวศ.น.ทนพ.มีแต่ชื่อ ทั้งภารกิจของศ.น.ทนพ.ก็ถูกส่งมาให้คณะอนุกรรมการ cmte เกือบหมดแล้ว เราก็ไม่คิดมาก รู้กันแค่ว่าอะไรๆที่เป็นเรื่อง cmte และศ.น.ทนพ.คณะอนุกรรมการ cmte ก็จัดการไปก่อนทำงานเร่งด่วนไปก่อนสิ้นปีค่อยเสนอเป็นแนวทางพัฒนาในรายงานประจำปีก็แล้วกัน

 

ทิ้งคำตอบไว้

Please enter your comment!
Please enter your name here